Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

Ganzen keerden terug in Coevorden

Sinds het einde van de 18e eeuw werden door de boeren ganzen vetgemest die op een vast tijdstip naar Coevorden werden gedreven: er was dan Ganzenmarkt.

Op de markt in Coevorden werden de ganzen verhandeld en de kooplieden die ganzen gekocht hadden, verscheepten deze via Rotterdam naar Engeland, waar zij op de kerstdis terecht kwamen.

Zo in de loop der jaren kwam hierin wat verandering, de kooplieden gingen zelf naar de boeren en kochten daar de ganzen op. Algemeen werd aangenomen dat rond 1920 de ganzenmarkt was verdwenen. Echter de Provinciale Drentsche en Asser Courant schreef op 17 november 1869 al ‘Heden was ‘t hier ganzenmarkt, de ganzen echter waren en bleven te zoek, alleen de benaming van der markt is gebleven. Door ’t heerlijkste herfstweder begunsitgd was de markt druk bezocht. De aanvoer van rundvee was gering; schapen waren er zooveel te meer, nl. 1375 stuks, en de handel hierin regt levendig, De prijzen liepen van 5 tot 9,50 gulden’.

Schapen

In 1894 werden door controle van de plaatsvervangend districtsveearts Kroes uit Dieverbrug door de politie 21 schapen in beslag genomen omdat ze leden aan een besmettelijke ziekte. De schapen waren afkomstig van diverse boeren uit Nieuw-Schoonebeek. In 1885 werd er zelfs over de van oudsher bekende ganzenmarkt gezegd dat het meer de naam van schapenmarkt verdiende omdat er in dat jaar maar liefst 850 schapen werden aangevoerd. De Provinciale Drentsche en Asser Courant schreef 15 november 1894: ‘Vroeger werden er door de boeren uit den omtrek op dezen dag ganzen aan de markt gebracht. In de laatste jaren ziet men ze niet meer; ze worden door de landbouwers voor 1 gulden 50 per stuk levend verkocht aan van elders komende kooplieden’.

Pretmakers

Ondanks dat de ganzen niet meer in Coevorden werden verhandeld, trok de jaarlijkse ganzenmarkt nog steeds veel mensen. In 1880 was Coevorden stampvol en versperden wagens vol pretmakers de straten. De herbergen waren ‘omschanst’ door linnenwagens en de jongelui, van beiderlei kunne vierden luidruchtig feest. Op De Loo gebeurde nog een ongeluk toen de dissel uit een wagen ging, vier personen konden op tijd uit de wagen springen, twee raakten met het rijtuig te water. Op de straatweg van Dalen naar Coevorden stond in 1885 een lange rij van rijtuigen. De Dedemsvaartsche Stoomtram had in 1900 zelfs niet genoeg materiaal om de marktbezoekers te kunnen vervoeren. Door de Eerste Wereldoorlog en de slechte treinenloop was het aantal bezoekers aan de ganzenmarkt in 1914 niet zo groot. De ganzenmarkt werd in 1939 zelfs door de burgemeester in verband met ‘den ernst der tijden’ afgelast. Na de bevrijding had de ganzenmarkt haar aantrekkingskracht niet verloren. De kermisgangers kwamen weer van heinde en ver en zingende groepen trokken ‘s middags zingend door de stad.

In 1962 nam de Coevorder Middenstandscentrale het initiatief om de jaarlijkse ganzenmarkt weer leven in te blazen en het was direct al een succes. Waren het vroeger nog de boeren die met ganzen naar de markt kwamen, dit keer waren het vijftien ganzenhoedsters die zo’n 150 ganzen naar de markt dreven. Als eerste Miss Ganzenhoedster werd de 14-jarige Ria Assen door voorzitter Vonk van de Coevorder Middenstandscentrale gehuldigd.