Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

Het Arsenaal heeft rijke geschiedenis (II)

Het Arsenaal lag midden in de stad, maar wat nog belangrijker was, het lag aan de haven, zodat veel goederen maar ook troepen over het water werden aan- en afgevoerd.

In 1848 schreef de Nieuwe Rotterdamsche Courant over de aanvoer in Coevorden: Heden zijn alhier in de haven voor ’s rijks-arsenaal aangekomen tien vaartuigen, beladen met geschut, projectielen en verder artillerie-materieel, komende van Delft, en bestemd voor deze vesting. Voorts verneemt men, dat omstreeks 40 man van het bataillon infanterie en kompagnie artillerie, die alhier in garnizoen liggen, voor het O.I. leger dienst genomen hebben. 
Echter door nieuwe militaire strategische inzichten van het Departement van Oorlog en bezuinigingen kwam de ontmanteling van de vesting Coevorden en daarmee ook het einde van het Arsenaal dichterbij.

In een artikel in de Drentsche Courant van 7 januari 1851 werd melding gemaakt van “Zoo als men ons van goederhand verzekert, zouden de kommandant der artillerie en de eerst aanwezende officier der genie ter dezer stede orders van het Dep. Van Oorlog hebben ontvangen, om zoo spoedig mogelijk de amunitie en verdere oorlogsmaterialen naar Delft op te zenden”. En toen ging het snel. In een brief uit 1852 van het Departement van Oorlog aan Financiën werd medegedeeld dat het Arsenaal en de Magazijnmeesterwoning het eind november ontruimd zullen zijn, zodat het bestuur van de Domeinen in het begin van de volgende maand kan overnemen. Maart 1853 vond de verkoop plaats der Rijksgebouwen en gronden en naar verluid werd allen voor goede prijzen verkocht. Het Arsenaal en de woning van de Magazijnmeester met smederij werd door B. Dommers gekocht voor 10.000 gulden. De geruchten gingen toen dat Dommers de gebouwen gekocht heeft voor “eene Amsterdamsche compagnie”.

Niet alleen het Arsenaal werd verkocht maar ook de hoofdwacht aan de Markt, de kazerne aan de Friesche poort, de kazerne aan de Bentheimsche poort en de commandeurswoning en tuin aan de Bentheimer poort. De verwachting was dat geen zou worden afgebroken!     

In het Arsenaal vestigde zich tot 1914 de firma Scholten en Zonen die er lijnzaadkoeken, lijnolie en lijnmeel produceerde. Op zaterdag 7 maart 1914 werd op verzoek van de Firma Scholten en Zonen wegens ontbinding van de vennootschap in café Centraal aan de Markt door notaris Weijs het Arsenaal in het openbaar geveild “De in volle werking zijnde Veekoekenfabriek “Het Arsenaal” annex graanmalerij”. Het pakhuis werd verkocht aan Bruun Feijen die er een levensmiddelen groothandel in vestigde. Ook werd het Arsenaal nog gebruikt voor opslag van graan door de Centrale Handels Maatschappij.

In 1974 werd een begin gemaakt met de restauratie van het gebouw, en dat was geen gemakkelijk karwei. Balken waren verrot en de dakconstructie was verzakt. Het musketkogelhuis waarvan alleen nog maar enkele muurdelen en fundamenten aanwezig waren kwam in 1976 gereed. Vreemd genoeg had Coevorden tot 1979 geen museum, maar het nieuwe museum Drenthe’s Veste in het Arsenaal timmerde flink aan de weg want in het NOS programma “Van Gewest tot Gewest” werd 7 november 1979 aandacht besteed aan het museum. De volgende verbouwing van het Arsenaal stond in 2012 op de rol, er kwam een centrale entree voor de gebruikers van het pand. De indeling werd gewijzigd en het museum werd gemoderniseerd. Na de opening in 2013 herbergt het prachtig gerestaureerde Arsenaal het Tourist Info-kantoor, de Openbare Bibliotheek, de Historische Vereniging "Stadt en Heerlickheydt Covorden" en het Stedelijk Museum.

Bronnen: Stedelijk Museum Coevorden / Het Arsenaal, Herman Brand