'Forse ingrepen bij station'

Coevorden - De stationsomgeving krijgt een metamorfose door allerlei aanpassingen, die de komende jaren worden gerealiseerd. Het werk moet in 2020 klaar zijn, omdat dan de zogenoemde RSP-gelden besteed moeten zijn.

Henk-Jan ten Brink is programmamanager bij de gemeente en als zodanig onder andere bezig met de stationsomgeving.

De aanpak van de stationsomgeving heeft veel te maken met het tijdstip waarop de spoorboog op het Europark klaar is. 'De aanleg ervan, die zorgt voor een rechtstreekse aansluiting op de Bentheimer Eisenbahn, is in volle gang. Dat is belangrijk voor de stationsomgeving. Straks is rangeren in het centrum niet meer nodig en kunnen wij bij het station aan de slag', aldus Ten Brink. 'Het wachtspoor is inmiddels klaar, momenteel wordt gewerkt aan de spoorbrug die na een testfase in gebruik wordt genomen. Vanaf mei is die spoorboog operationeel.'
Dan komt het opruimen van het spoor in beeld. 'Aan de centrumzijde van het station ligt een spoor voor de treinen voor personenvervoer en aan de andere zijde van het perron liggen vier sporen. Van deze vier gaan er twee weg. De twee overblijvende sporen zijn voor het personenvervoer en een goederenwachtspoor. Het ontwerp ligt er, maar pas in het voorjaar van 2018 kunnen we het spoor realiseren. Het werk rond de sporen kan in het voorjaar van 2017 worden aanbesteed, waarna de overbodige sporen mogelijk in het najaar van 2017 kunnen worden verwijderd.'
Belangrijke partijen in het geheel zijn NS Stations en ProRail. 'Arriva -de exploitatie is in handen van de provincies Drenthe en Overijssel- zorgt ervoor, dat er treinen rijden. Het hele gebied rond het station is eigendom van NS Stations. Die zal dan ook goedkeuring voor de plannen moeten geven. ProRail beheert het gebied van elf meter vanaf het spoor aan beide zijden. Die geeft de aanzet voor de bouw van de tunnel. In verband met het grondwaterpeil komt er bronbemaling aan te pas en ook mogelijke archeologische vondsten zijn een aandachtspunt. Bij de start van het realiseren van de tunnel kunnen de sporen worden omgelegd.

Voetgangerstunnel

In een vroeger stadium kregen omwonenden diverse mogelijkheden voorgelegd, waarbij zij hun voorkeur konden aangeven voor de verbinding tussen Holwert en het centrum: een brug (traverse), een fietsers- en voetgangerstunnel of voetgangerstunnel. Van hen koos 37 procent voor een voetgangersbrug, 33 procent zag liever een voetgangerstunnel, 17 procent had geen mening en de overige 23 procent wilde een fietstunnel. 'De mogelijkheden zijn bekeken en gekozen is voor een voetgangerstunnel', vertelt Ten Brink. 'Bij een brug moet je over de bovenleiding heen bouwen. Door de aanleg van trappen wordt veel beslag op ruimte gelegd. In den lande is de ervaring, dat dat niet als een goede, comfortabele verbinding wordt gezien. Een fietserstunnel zou op een diepte van 3,5 meter moeten worden aangelegd, waarbij je te maken krijgen met grondwaterpeil. Om een dergelijke tunnel goed toegankelijk te houden, moet de helling maximaal 5 procent zijn. Dan is een hellinglengte van 70 meter nodig. De uitgang aan de centrumzijde zou dan ergens op de Van Heutszsingel uitkomen. Een andere constructie zou vanaf het pand van de voormalige garage Pieper zijn, maar dan moeten fietsers omrijden. Daarom is de keuze gevallen op een voetgangerstunnel.' Gebruikers van de tunnel kunnen de fiets aan de hand meenemen.

Forse veranderingen

De voetgangerstunnel komt uit op de plek waar nu de fietsenstalling is. De exacte inrichting van het stationsplein is nog niet bekend, maar duidelijk is wel dat er veel groen komt en wellicht ruimte voor kunst. Ook staan forse veranderingen voor het parkeren van fiets en auto en het busstation op stapel. 'Het toekomstige busstation komt voor een deel op de plek van de huidige P + R komen. Momenteel zijn er 460 plaatsen voor fietsen, dat moeten er straks 700 worden. De fietsenstalling wordt verplaatst naar de andere kant van de stationsingang, dus richting busstation. De mogelijkheden van een gedeeltelijk ondergrondse fietsenstalling in combinatie met een fietsdek, al dan niet bewaakt, worden in de komende periode onderzocht', zegt Ten Brink. 'De P + R wordt opgeschoven richting Van Eijbergenstraat. We overwegen om vanaf de Van Eijbergenstraat van de Stationsstraat en het Stationsplein een 30-km zone te maken.' Net als voor fietsen geldt: parkeren van auto's kan eveneens op de Holwert.

Stedenbouwkundige Shyam Khandekar -die ook de hand had in het wensbeeld- heeft een schetsontwerp voor de gebiedsvisie Stationsomgeving Coevorden gemaakt.

Servicevoorzieningen

De NS Stations en ProRail hebben voor de inrichting van stationsgebieden het `stationsconcept' ontwikkeld. Dit concept onderscheidt diverse domeinen en moet de reiziger op de juiste plaats op het station van de benodigde informatie voorzien. NS Stations streeft er verder naar `ogen en oren' op de station te hebben Dit kan worden gerealiseerd door invulling van het stationsgebouw. Naast een toilet streeft NS Stations naar een goed service niveau, zoals een `huiskamer' en fietsenverhuur. Ten Brink: 'De provincie is momenteel bezig met verkeersknooppunten (HUB's) en er komt een herindeling voor vervoer in Drenthe. De aanbesteding ervan zit eraan te komen. Coevorden staat op de prioriteitenlijst wat betref aanpak. Het gaat onder meer om het Wmo-vervoer, waardoor cliënten die daarvan gebruik maken per definitie bij het station belanden. De provincie streeft ernaar rond dergelijke verkeersknooppunten allerlei voorzieningen, zoals medische zorg te clusteren. 'Wellicht zijn er mogelijkheden rond het station gezien de leegstaande panden, zoals het gebouw waar eerder de ING was gevestigd en de leegstaande panden van voormalig autobedrijf Pieper en de voormalige discotheek Roadhouse. Naar het huidige stationsgebouw wordt nog gekeken.

Waterkwaliteit

Tegelijkertijd staat het doortrekken van de gracht op het programma. De nieuwe gracht langs het spoor wordt door middel van buizen verbonden met het kanaal Coevorden-Zwinderen en de Noordelijke stadsgracht. Ten Brink: 'Langs het parkeerterrein aan de Holwert is reeds een kademuur gerealiseerd om de gracht door te trekken. In de DSM-weg en voor de Van Gend en Loosloods liggen reeds buizen. Ter hoogte van het tankstation, dat nu wordt gerealiseerd aan de Stationsstraat, komt een buis onder het spoor richting de noordelijke stadsgracht. De nieuwe gracht krijgt een bergende functie en door de aanleg van de buizen en verbinding met de gracht in het park kan het water in de noordelijke stadsgracht worden ververst. Nu is er in de zomer vaak botulisme, straks kan het water beter worden ververst. Het waterschap levert een bijdrage van 1 miljoen euro.

RSP-gelden

Het geld voor de herinrichting van de stationsomgeving komt uit de zogenoemde RSP-gelden (RSP staat voor Regiospecifiek Pakket) vanwege het niet doorgaan van de Zuiderzeelijn. Het gaat daarbij om 36 miljoen euro. Voorwaarde is, dat de gemeente daaraan 7,55 miljoen euro bijdraagt. Sinds 2009 reserveert de gemeente daarvoor jaarlijks bijna 350.000 euro. De gelden zijn geoormerkt en dienen besteed te worden aan spoorgerelateerde zaken. De spoorboog hoort daar onder meer bij.