Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

De geschiedenis van de kartonfabriek in Coevorden (II)

Nadat in 1932 de arbeiders van diverse strokartonfabrieken werden ontslagen en ‘Hollandia’ werd stopgezet ging het in 1934 schijnbaar alweer een stuk beter.

Er was zelfs alweer een conflict want op 15 februari 1934 was er een bijeenkomst op het gemeentehuis: ‘De rijksbemiddelaar, de heer H.P.J. Bloemers zal hedenmiddag op het gemeentehuis te Coevorden een conferentie hebben met de partijen, betrokken bij ’t dreigend conflict aan de strookartonfabriek Hollandia te Coevorden’.
De productie was eind jaren dertig gestegen naar zo’n 10.000 ton per jaar, maar toen vielen op 10 mei 1940 de Duitsers ons land binnen. Voor Hollandia braken wederom zware tijden aan. De export naar Engeland kwam stil te liggen wat toch al gauw tachtig procent van de productie was en ook stro was steeds moeilijker verkrijgbaar, zodat de fabriek moest sluiten.

In 1943 werd de leegstaande fabriek gevorderd door de Duitsers. Het bedrijf werd ingericht als houtzagerij voor ‘gaspotten’ op de Duitse auto’s. Benzine was immers schaars waardoor de Duitse auto’s steeds vaker op houtgas reden. In de gebouwen van ‘Hollandia’ werden toen onder Duits toezicht houtblokjes gezaagd. In de volksmond werd het bedrijf toen ook wel de ‘holtiesfabrek’ genoemd. In de nadagen van de oorlog werden door Amerikaanse bommenwerpers maar liefst 140 zware bommen afgeworpen op Coevorden. De strokartonfabriek werd totaal verwoest, een gedenksteen in de gevel met de namen van de slachtoffers houdt de herinnering aan de getroffenen levend.

Na de oorlog werd de wederopbouw, ook weer onder architectuur van de gebroeders Wierenga, voortvarend ter hand genomen en werd door Aannemersbedrijf Zanen NV uit Heemstede voor 362.200 gulden gerealiseerd. In september 1947 kon de productie weer op gang worden gebracht. Het ging goed met de fabriek want op initiatief van directeur De Muinck Keizer werden er plannen gemaakt om een metaalfabriek aan de Gramsbergerstraat te vestigen. ‘Verwacht wordt dat de fabriek medio 1952 in bedrijf zal kunnen worden genomen en aan ongeveer 60 personen werk zal verschaffen’.

De Muinck Keizer ging in 1952 nog op studiereis naar Amerika. ‘In het kader van de Technische Bijstand, die de West Europese landen onder de M.S.A.-hulp ontvangen, is op 27 sept. de s.s. Westerdam een zgn. productiviteitsgroep naar de Ver. Staten vertrokken, teneinde aldaar een studie te maken van de technische en sociale problemen in de stroverwerkende industrie’.

Rondzeeftechniek

In 1955 werd ook de eerste pulperinstallatie aangeschaft en werd de eerste stap gezet naar de vervezeling van oudpapier. De kartonmachine van langzeef werd in 1965 omgebouwd naar rondzeeftechniek. De verwerking van stro als grondstof liep op zijn laatste benen en in 1968 werd de productie van strokarton dan ook definitief stilgelegd en werd er alleen nog maar massiefkarton gemaakt met oudpapier als basisgrondstof. Met het definitief afsluiten van de stro periode onderging het bedrijf ook een naamsverandering. De nieuwe naam luidde ‘N.V. Cartonfabriek Hollandia-Coevorden’. De productie groeide gestaag tot 95.000 ton per jaar in 2002.

Bronnen: 75 jaar massiefkarton in Coevorden / Historische Vereniging Stadt en Heerlickheydt Covorden