Monumentje 318: Tweelingboerderijen

Twee ontginningsboerderijen aan weerszijden van het Zwindersekanaal! Die met het pannendak staat ten westen van het kanaal aan de Burgemeester Legroweg 14 en die met rieten dak aan dezelfde weg oostelijk van de vaart op nummer 17.

Ze staan niet tegenover elkaar, maar ze zijn wel gebouwd naar hetzelfde ontwerp van architect Hamminga uit Emmen. Kenmerkend zijn de in het dak `verzonken' dakkapellen, het rechthoekige woonhuis met de op de nok geplaatste schoorsteen en de boogvormige baanderdeur in de hoge landbouwschuur.

Ze zijn, evenals alle andere boerderijen, gebouwd in opdracht van de ontginningsmaatschappij `Het Lantschap Drenthe', die eind jaren twintig en tot ver in de jaren dertig van de vorige eeuw het Zwinderse Veld tot ontginning bracht.

De boerderij op nummer 14 werd gebouwd in 1933 en kreeg als eerste bewoner T. Edekinge. Hij was eigenlijk belast met het `inwonen' van de nieuwe boerderij en vertrok daarna weer naar een andere gereedgekomen hoeve. In 1936 kocht Willem Koops, getrouwd met Hendrikje Rabbers, deze boerderij en het echtpaar kreeg hier drie zoons en twee dochters. Willem vond dat de twee oudste jongens ook boer moesten worden en de jongste kon dan wel `doorleren'. Dus ging Willem jr. naar de Paul Kruger-ulo in Coevorden en koos daarna voor een burgerlijke loopbaan.

Vrije jeugd

Tot hun twaalfde jaar fietsten de kinderen Koops elke dag naar de gereformeerde school in Gees en ze genoten hier aan het kanaal van een heerlijke vrije jeugd. Ze konden naar hartenlust zwemmen en vissen en omdat er naar het land een weg met een spoorbaantje met lorries liep, konden ze ook daarmee `uit de voeten'! Feest was het, als er een scheepslading compost werd aangevoerd, die in hopen op de kanaaloever lag. Daar werd grondig gezocht naar `glazen knikkers' en er werden zelfs ook nog twee gouden ringen gevonden. Ook mochten ze na het werk met de paarden naar de wei rijden, zonder zadel en met één hand aan de teugel en een in de manen. In 1953 verving vader Koops het rieten dak door één met pannen; dat was goedkoper en minder brandgevaarlijk.

Jan en Lucas werden volgens vaders wens boer en laatstgenoemde trouwde in 1961 met Gé Guttink. Ze gingen hier wonen en kregen vijf zoons. Helaas kwam Lucas in 1974 om het leven bij een auto-ongeval en zo bleef Gé met hun jonge kinderen achter. Ze besloot ter wille van hen met de hulp van een bedrijfsleider door te gaan met de boerderij en beperkte zich uitsluitend tot akkerbouw. Nu woont Gé met haar zoon Wim in dit bijzondere huis. Hij heeft met zijn broer Roel de Maatschap Koops gevormd, die, heel bijzonder, 14 hectare met blauwe bessen heeft beplant.
Zoals bekend moeten die met allerlei middelen tegen snoeplustige vogels beschermd worden en dat valt niet altijd mee. Gé Koops geniet nog altijd van het prachtige uitzicht en van de vrijheid, die ze hier mede dankzij haar auto nog altijd bezit.

Groot veebedrijf

De boerderij met het oorspronkelijke rieten dak op nummer 17 dateert uit 1928 en werd vanouds bewoond door de familie Huizing. In 2001 kocht het echtpaar Albert Prinsen en Petra Damen de boerderij van Henk en Nanny Huizing. Albert had in een maatschap met zijn broer een groot veebedrijf opgebouwd, dat eind jaren negentig gesplitst werd. Hij vergrootte zijn deel met akkerland en besloot deze boerderij met ongeveer 30 hectare grond erbij te kopen. Petra en Albert verhuurden oorspronkelijk het woongedeelte en besloten er in 2009 met hun dochtertje Daniëlle zelf hun intrek te nemen.

Van 2011 tot 2012 volgde een grootscheepse inwendige verbouwing tot complete woonboerderij. In het grote raam in de voorgevel kwamen openslaande deuren naar het terras. De uitbouw rechts werd veranderd in een grote zitkamer en ook het aan het huis grenzende schuurgedeelte werd woonruimte. De bovenverdieping werd het kantoor voor Petra, die hier in beider belang een dagtaak vervult. Albert heeft namelijk het agrarisch bedrijf uitgebreid tot 110 hectare cultuurgrond en 250 koeien, waarvoor hij drie vaste medewerkers in dienst heeft. Verder handelt hij in veevoer en biogasproducten en kortgeleden hebben Petra en hij Handelsbedrijf A. Prinsen opgericht.
De woonboerderij op nummer 17 ziet er prachtig uit, maar Petra vindt het inwendige van de 12 meter hoge schuur met stijlen, gebinten en de ruitvormige daklatten toch het mooist. Beiden houden ze van de rust aan deze kant van het kanaal en ze genieten van de ruimte en de vrijheid om hen heen.

Sta er eens een moment bij stil, bij deze opvallende tweelingboerderijen.

Huib Minderhoud