Reisavonturen met hoog virtueel gehalte

De beeldende kunstenaars Joost Conijn en Floris Kaayk (winnaar van de Volkskrant kunstprijs 2014) haalden de afgelopen jaren herhaaldelijk de media met stunts die de indruk wekten dat zij niet serieus met hun vak bezig waren.

Tentoonstelling: Incredible Travel Experiences, CBK Drenthe, De Nieuwe Kolk, Assen, t/m 5 juli. Informatie: www.cbkdrenthe.nl

Waardering: * * * *

Conijn tufte met een op hout gestookte houten auto de wereld rond en Kaayk suggereerde met een filmpje op YouTube dat hij kon vliegen. Het filmpje ging de wereld over en in eerste instantie trapten alle media erin. Daarna had de kunstenaar in allerlei praatprogramma’s op tv (zelfs in Amerikaanse talkshows) het nodige uit te leggen.
Werk van beide stuntende kunstenaars is opgenomen in de sensatiebeluste tentoonstelling Incredible Travel Experiences in CBK Drenthe, een expositie over reizen in de hedendaagse kunst. Elf kunstenaars lieten zich inspireren door echte of denkbeeldige reizen. Het virtuele gehalte van de tentoonstelling kent letterlijk geen grenzen. De deelnemers fantaseren er vrolijk op los en laten zien dat beeldende kunst niet altijd serieus genomen hoeft te worden.
 

Ultieme droom van veel mensen
 

Joost Conijn introduceerde een onwaarschijnlijk, futuristisch voertuig dat tegen alle verwachtingen in perfect bleek te functioneren. Hij reed met zijn houten auto door Oost-Europa om te bewijzen dat in zijn verbeeldingswereld én in het echte leven niets te gek of onmogelijk is. Hetzelfde geldt voor Floris Kaayk. Ook hij betreedt met verve het domein van de onbegrensde mogelijkheden. Hij ontwierp vleugels waarmee hij dacht te kunnen vliegen. Dat viel tegen. Maar met een slimme montage en manipulatie van filmbeelden wekte hij op YouTube de indruk dat hij geslaagd was in het realiseren van de ultieme droom van veel mensen: zelfstandig en zonder hulpmotoren vliegen, precies zoals vogels dat doen.
Abner Preis pakt het anders aan. Hij gebruikte voor zijn installatie in CBK Drenthe een brief die zijn opa vlak na de Tweede Wereldoorlog schreef tijdens een treinreis van Wenen naar Palestina: op weg naar een nieuw land en een nieuw leven. Vergelijkbaar is het werk van Daniel Dennis de Wit dat eveneens inzoomt op het verlangen naar verandering en naar een betere wereld. Als tegendraads kind kleurde hij alles wat groen was rood, omdat zijn moeder niet van groen hield. De exotische landschappen die hij in Assen presenteert verwijzen naar die kindertijd.
 

Documentaire over campingbewoners


Met haar documentaire ‘Er even helemaal tussenuit’ neemt Inge Meijer de kijker mee naar het wel en wee van campingbewoners. Sophie Calle ging op reis naar Japan om haar geliefde weer te zien, onwetend van de anticlimax die haar te wachten stond: het einde van de liefdesrelatie. Erik Kessels gebruikte foto’s die hij op een markt in Spanje vond als startpunt voor een denkbeeldige reis van een onbekende vrouw. Esther Polak en Ivar van Bekkum onderzochten de artistieke kwaliteiten van GPS en Karishma d’Souza schilderde haar eerste persoonlijke indrukken van Amsterdam en de gebouwen waar zij verbleef. Ben Kruisdijk en Conny Kuilboer bouwden een eiland dat losjes geïnspireerd is op een scene uit ‘Indiana Jones - The Last Crusade’. Maria Barnas baseerde haar bijdrage aan de expositie op rituelen van ruimtevaarders uit verschillende culturen.
In al deze gevallen gaat het om kunstenaars die een geraffineerd spel spelen met fictie en feiten. De grenzen tussen werkelijkheid en fantasie vervagen in hun werk. Dat gegeven maakt van ‘Incredible Travel Experiences’ een avontuur op zich.
Wim van der Beek