Van professionele Sinterklaas met luxe haarwerk tot beschonken 'beunklaas'. Dit is de wereld van de gewilde hulpsinterklazen

Een week voor de viering van Sinterklaas is in Drenthe geen hulpsinterklaas meer te verkrijgen. Heel wat mannen met diepe basstem kruipen graag in de huid van de bebaarde kindervriend. „Je bent opeens een celebrity.”

„Kiek an”, zegt Sinterklaas met Drentse tongval als Luck Heuckeroth (55) de portier van een Volkswagen Golf voor hem openhoudt. Even later rijdt de auto de straat uit, op weg naar de Reestoeverschool. Het is woensdagochtend 1 december, binnenstad van Meppel, amper acht uur ‘s ochtends. Heuckeroth, kapper van beroep, levert één van de twaalf klazen af die hij deze week in tabberd met mijter hijst. Met pruik en baard, uiteraard. Vergulde staf en lik schmink maken het karwei helemaal af.

Voor de Meppeler is Sinterklaas een uit de hand gelopen hobby. Niet alleen schminkt en kleedt hij de bejaarde weldoener, ook knoopt en onderhoudt hij honderden haarwerken van Sinterklazen uit heel Nederland en zelfs België.

Deze dagen voor 5 december zet Heuckeroth, ook nog eens voorzitter van de plaatselijke intocht, nauwelijks nog een schaar in een bos haar. Zijn onverdeelde aandacht heeft hij nodig om de grijze haren van de goedheiligman keurig in de plooi te krijgen. Dat kreeg hij met de paplepel ingegoten: ook zijn vader en grootvader waren vroeger maar wat druk met het optuigen van de Sint.

Sinterklaas is een wereld op zich

Wie zich een beetje verdiept in het Sinterklaasfeest, ontdekt een hele wereld op zich. Zonder hulp kan de Spaanse kindervriend het niet bijbenen. Dit is het domein van haarwerkenspecialist Heuckeroth en van Sinterklaascentrales die enthousiaste hulpsinterklazen verhuren voor bezoekjes thuis of op kantoor.

Maar ook dat van minder professionele klazen die voor een habbekrats of stevige borrel wel even een kunstje willen opvoeren en burgers die zich op Marktplaats of Sintforum.nl uitgeven als Sint of (voornamelijk zwarte) Piet.

Het Sinterklaaswereldje is enorm gegroeid de afgelopen jaren, zegt Heuckeroth. „Welvaart speelt daar een grote rol in”, zegt Heuckeroth. „Vroeger flanste moeder de vrouw een pak in elkaar en plakte er een nylon baard onder, tegenwoordig wil iedereen een look-a-like van Bram van der Vlugt. De gemiddelde hobbyist ziet er goed uit. De sport is wie er het meest als de televisiesinterklaas uitziet.”

‘Een mystiek wereldje’

Waarom het zo leuk is om Sinterklaas te spelen? „Je bent in één keer een celebrity. Normaal zwaait niemand naar je, maar in een tabberd en met mijter op je hoofd wil iedereen wat van je. Het is een mystiek wereldje en dat trekt mensen aan. In het sprookje van Sinterklaas wil je geloven. Even helemaal weg van de werkelijkheid, met corona.”

Heuckeroth krijgt in januari al de eerste bestellingen van haarstukken. Op deze markt zijn meer spelers actief. De pruiken van Heuckeroth zijn bedoeld voor het hogere segment en kosten dan ook een lieve duit. Voor de betere klazen, zeg maar.

Agenda van Sinterklaas is vol

Eén van zijn trouwe afnemers is Jan Zoer (63) uit Assen. Hij bestiert de Sinterklaascentrale ‘Sint in Assen’ en kan primetime, dat is 5 december rond zessen, vijf klazen leveren. Zijn telefoon stond de afgelopen weken roodgloeiend. De vraag naar huisbezoeken is enorm. „Ik kan alle aanvragen niet eens plaatsen”, zegt hij.

Eigenlijk is een week voor de zo feestelijk opgetuigde sterfdag van de vroegchristelijke bisschop (op 6 december) in heel Drenthe geen Sinterklaas meer te verkrijgen. Soortgelijke centrales in Emmen en Meppel bevestigen zijn verhaal. Alles en iedereen is volgeboekt.

Zoers agenda zit dit jaar 4 en 5 december van 13.00 tot 20.00 uur ramvol: om het half uur legt de Sint in Assen en omstreken een huisbezoek af. „Wel volgens de coronaregels uiteraard. Vooraf geven we aan dat de familie aan de ene kant van het huis zit en Sint en zijn gevolg aan de andere kant. Snel een fotootje en dan door.”

Sowieso zijn Sinterklazen in coronatijd creatief: er zijn drive-throughs, opgenomen video’s bij bedrijven en bliksembezoeken in de buitenlucht bij scholen.

Hulpklazen onder contract

‘Klazen’, in de vocabulaire van Zoer een werkwoord, is puur hobbyisme. Kost ook wat. Reken maar een paar duizend euro voor een aangeklede Sinterklaas met alles erop en eraan. Verder moeten kosten gemaakt worden voor opslag. „We vragen 50 euro per huisbezoek en 20 euro per Piet. Soms houden we net genoeg over om in het voorjaar een feestje te vieren.”

Woensdagmiddag verandert Zoer zelf rap van gedaante op de bovenverdieping van een bedrijfspand op het Stadsbedrijvenpark in Assen. Zie het als de kleedruimte van de hulpsinterklazen. Pruik op de knar, baard eronder, witte rijrok, Sinterklaasmantel om en Zoer is ineens honderden jaren ouder geworden.

Aankleden gebeurt met uiterste concentratie. „Wij zijn er serieus mee bezig”, zegt Zoer. Dat blijkt wel uit het feit dat hulpklazen een contractje tekenen bij ‘Sint in Assen’. Daarin staat onder meer dat er niet gerookt of gedronken mag worden onder ‘werktijd’. „Een pak is hartstikke duur. We zijn zuinig op ons spul. Een vonkje van een sigaret veroorzaakt zo een brandvlek.”

‘Denken als een kind’

Wat een goede Sinterklaas maakt? Behalve een bassende stem kan een goede Sint zich inleven in het verhaal van kinderen, zegt Ronald Biemolt van stichting Sinterklaas Meppel. „Je moet het op hetzelfde niveau kunnen meedenken. Maar vooral de manier waarop Sinterklaas acteert mag je niet vergeten. Hoe hij beweegt en zich onder kinderen begeeft. Natuurlijk is kleding ook belangrijk, maar dat is ook een beetje iets van ons als hobbyisten. Een kind ziet niet hoe professioneel een haarwerk is.”

Voor zijn stichting dit jaar overigens weinig huisbezoeken, ook al kreeg hij tal van aanvragen. Te druk, zegt Biemolt, die in 2015 betrokken was bij de organisatie van de landelijke intocht in het havenstadje. ,,We zijn actief op andere fronten, bijvoorbeeld bij attractiepark Slagharen. Daar zijn we wekenlang zoet met het hele team.”

‘Beunklaas’

Die drukte bij de Sintcentrales maakt het niet makkelijk om op korte termijn nog een goedheiligman voor thuis te strikken. Maar wie goed zoekt, vindt op Sintforum.nl nog wel hulpklazen en anders kun je nog eens rondneuzen op Marktplaats, waar bijvoorbeeld een Emmenaar zich aanbiedt als zwarte Piet voor een huisbezoek.

„Daar is niets mis mee natuurlijk”, zegt Wim Beverdam (58) van Sinterklaas-Emmen.nl, de centrale die als het moet zes klazen kan leveren. Maar je loopt het risico op een, zoals hij het zelf noemt, ‘beunklaas’. Lachend: „Types met een ontplofte mol onder de kin”. Vroeger werd nog wel eens een Sinterklaas terstond uit de kroeg geplukt en in de kleren gehesen, om vervolgens een half uur later met een behoorlijke kegel cadeautjes uit te delen. „Maar bij ons absoluut niet. Ik speel al 35 jaar Sinterklaas en wil er netjes uitzien”, zegt Beverdam.

Nog één nachtje slapen en Beverdam en co zorgen ervoor dat de Sint niet stilletjes de huisjes in de regio Emmen en Coevorden voorbijrijdt. „Hartstikke leuk. Ieder jaar weer een feestje.”