Jan Heeling uit Sleen (95) vertelt explosievendeskundige over granaten: 'Kijk, daar liggen ze begraven!'

Het onderzoek naar tientallen granaten die begraven zouden liggen in Sleen is vandaag begonnen met een schouw. Jan Heeling (95), die onlangs voor het eerst sinds tachtig jaar vertelde over de explosieven, informeert expert Matthijs Vogel over zijn actie in 1940.

Het is een waar oploopje aan de Heirweg in Sleen, waar ook het ook nog eens extra druk is met verkeer vanwege wegwerkzaamheden elders. Het is dan ook niet niks waardoor de nieuwsgierigheid wordt geprikkeld: zouden er op de hoek van de Heirweg en de Broekveldstraat daadwerkelijk tientallen Hollandse granaten uit de Tweede Wereldoorlog zijn begraven?

,,Kijk, hier liggen ze. Aan de andere kant van de heg’’, wijst Jan Heeling explosievendeskundige Matthijs Vogel naar de bewuste plek. Onlangs kwam Heeling naar buiten met een geheim dat hij niet wilde meenemen in zijn graf. ,,Ook ik heb immers niet het eeuwige leven. Ik ben al aardig op leeftijd, dus ik moest het wel een keer vertellen. De twee anderen die erbij waren zijn er ook al lang niet meer.’’

‘Vluchtende militairen lieten alles staan’

Heeling deed zijn relaas voor het eerst aan twee bestuursleden van Seniorenbelang Sleen, die de voormalige landbouwer interviewden vanwege 75 jaar bevrijding. Toen het Duitse leger in 1940 in aantocht was, lieten Nederlandse militairen op hun vlucht volgens Heeling alles staan: tientallen granaten, maar ook een antitankkanon. Heelings oom en de waarnemend gemeentesecretaris vonden het veel te gevaarlijk dat de explosieven langs de weg lagen. ,,Dus hebben we ze hier begraven. Er stonden in deze buurt maar een paar huizen. Voor de rest was er alleen weiland.’’

Explosievendeskundige Vogel (van T&A Survey in Amsterdam) haalt er kaarten van toen bij. Het huis tegenover de bewuste locatie was er al wel. De gemeente heeft weten te achterhalen dat de toenmalige bewoners zeer waarschijnlijk niets hebben geweten van het begraven van de explosieven.

Vogel vraagt Heeling het hemd van het lijf. Hoe diep was het gat? Zo’n een meter zeventig, weet Heeling. Hoeveel granaten waren er ongeveer? ,,Een stuk of veertig. Nee, geen tachtig of negentig.’’ Eerder kwamen de laatste getallen naar buiten.

De expert wil ook weten hoeveel granaten ze tegelijk meenamen naar het gat. ,,Vier per persoon per keer.’’ Hoe vaak liepen ze dan heen en weer? ,,Tja, dat weet ik niet meer hoor.’’ Hoe lang waren de explosieven en hoe zwaar? ,,Zo’n veertig centimeter. Het waren joekels, zo een paar kilo.’’

Vandaag nog geen onderzoek met meetapparatuur

Wie denkt dat Vogel vervolgens een metaaldetector en andere meetapparatuur uit de auto haalt, komt bedrogen uit. ,,Net zoals een aannemer bij het bouwen van een huis eerst de plek bezoekt en een gesprek aangaat met de opdrachtgever, gaan ook wij eerst een kijkje nemen en informatie inzamelen. Op basis daarvan maken we een plan en gaan vervolgens aan de slag.’’

Omdat er in een particuliere tuin onderzoek verricht wordt, moet ook de eigenaar van de woning een zegje hebben over het vervolg. Vogel denkt eind dit jaar duidelijkheid te hebben of de explosieven er daadwerkelijk liggen.

Voor Heeling is dat al die tachtig jaar geen vraag maar een feit. Nooit praatte hij met iemand meer over de gezamenlijke actie. Niet met zijn ouders, ook niet later met zijn vrouw. ,,Maar ik moest er nu toch maar eens mee naar buiten.’’