Het Bargerveen is een wildernis voor toekomstige generaties

Veenmos, dopheide, gras en berken. Ziedaar de ingrediënten van het Bargerveen. Als mooiste plekje aanbevolen door Bennie Bergman en Harm ter Stege. Het gebied dat grossiert in aansprekende soortnamen: adder, dopheide, tormentil, aardbeivlinder, heideblauwtje, blauwborst en grauwe klauwier, zeearend.

In het uiterste puntje van zuidoost-Drenthe probeert Staatsbosbeheer het hoogveen te laten groeien. Daarvoor is behalve geduld, veenmos wint één millimeter per jaar aan dikte, water nodig. Heel veel regenwater. Maar de grondwatermeter bij de parkeerplaats aan de Verlengde Schepersweg in Zwartemeer staat diep in het rood.

,,Het neerslagtekort is het gevolg van twee erg droge zomers op rij’’, zegt boswachter Jans de Vries. ,,Het is geen drama. Pas als het jaren achtereen heel droog blijft hebben we een probleem.’’

Jans de Vries is geboren (1959), getogen en nog altijd woonachtig in Klazienaveen. Een tweede constante in zijn leven is het Bargerveen. Hij werkt er sinds 1982. ,,En altijd bezig geweest met de inrichting.’’ In zijn tijd zag De Vries het natuurreservaat groeien van 68 hectare naar 2350 hectare. Hij lijdt aan een zeldzame spierziekte en rijdt met een van rupsbanden voorziene scootmobiel door het park.

Veenmos groeit alleen in regenwater

Een stabiele, hoge waterstand is voor het Bargerveen van groot belang. Hoogveen bestaat uit veenmossen die alleen in regenwater groeien. Om water vast te houden werd begonnen met het aanleggen van veendammen.

Die bleken niet duurzaam, kalfden afbraken door en spoelden weg. De nieuwe kaden, aan de voet soms 45 meter breed, zijn opgebouwd uit zand, afgedekt met een laag keileem, met daar weer veen bovenop. Om de grondwaterstand te verhogen zijn buffergebieden om het Bargerveen aangelegd.

Het natuurreservaat bestaat uit een ontoegankelijk deel (het Bargerveen aan de oostzijde). Daar zijn de kraanvogels op hun gemak. Aan de west- en zuidwestzijde liggen het door wandel- en fietspaden ontsloten Meerstalblok, Amsterdamsche- en Schoonebeekerveld.

Begrazing met schapen en koeien

Het dorp Weiteveen, met de schaapskooi Bargerveen die ruimte biedt aan 1000 schapen en 120 koeien, kreeg door de groei van het natuurpark nieuw leven ingeblazen. Berken en gras gedijen bij de neerslag van stikstof in het gebied. Begrazing met schapen en koeien haalt gras en berkenopslag tussen de hei en het veenmos vandaan.

In 2018 verscheen het boek 50 jaar Bargerveen, een publieksuitgave van Staatsbosbeheer waarin de geschiedenis van het gebied op een aansprekende manier uit de doeken wordt gedaan. Hoe Staatsbosbeheer in 1968 in het Meerstalblok het laatste stukje levend hoogveen kocht.

Onttrekt zich aan de menselijke maat

,,Een afgetakeld veenrestant’’, schrijft ecoloog/filosoof Matthijs Schouten in zijn voorwoord. ,,Langzaam keert in het Bargerveen een ecosysteem terug dat voor ons land verloren bleek. Belangrijk voor biodiversiteit en het opslaan van Co2.’’

Schouten voorziet dat toekomstige generaties in het Bargerveen getroffen zullen worden door ‘een werkelijk wild landschap’. ,,Een domein dat zich onttrekt aan de menselijke maat en structuur, waardoor we er als het ware buiten onszelf kunnen treden.’’

De Vries wijst op een haast onooglijk geel plantje met een grote naam: tormentil. ,,De waardplant van de aardbeivlinder.’’ Die krijgen we niet te zien, wel ontelbare heideblauwtjes. ,,Een rode lijstsoort’’, weet de boswachter. ,,Toen onderzoekers ze in het Bargerveen kwamen tellen, zijn ze letterlijk de tel kwijtgeraakt.’’

Mensen zijn van harte welkom

Ook het tellen van bezoekers lijkt niet eenvoudig. De Vries vertelt dat er gestudeerd wordt op de aanleg van een telsysteem aan het begin van wandel en fietspaden. ,,Zodat we een idee krijgen van hoeveel mensen van dit gebied gebruikmaken.’’

De parkeerplaats is goed bezet. ,,Mensen zijn van harte welkom’’, zegt De Vries, ,,maar blijf op de wandel- en fietspaden en houd honden aan de lijn. Dat komt het welzijn van de fauna in het Bargerveen ten goede.’’

Inzenden gaat zo

  • Benoem de plek en schrijf een korte motivatie
  • Heb je een mooie foto van de plek? Doe ‘m erbij
  • Zet ook je contactgegevens erbij
  • Mail dit alles naar redactie@dvhn.nl ovv van mooiste plekje