Archeologen stuiten ook op restanten tweede stadspoort in Coevorden

Voor de voorbijganger is het een stapel stenen op anderhalve meter diepte in de Friesestraat in Coevorden. Lastig vooral, omdat zowat de hele winkelstraat opgebroken is. Voor de archeoloog is het de kans van zijn leven.

,,Fantastisch. Als archeoloog maak je wellicht maar een keer in je leven mee dat je op restanten van een stadspoort stuit. Hoe geweldig is dat’’, zegt archeoloog Arjan Hullegie van het Asser bureau Salisbury Archaeology.

In Coevorden is die kans net iets groter. Want nadat twee jaar geleden bij graafwerkzaamheden andere archeologen al fundamenten van de Bentheimer poort blootlegden, is het nu de beurt aan de Friese poort. Bij de vervanging van de riolering stuitten Hullegie en zijn collega’s op restanten van dit bouwwerk, grofweg tussen het afgebrande café ’t Geveltje en de Gansehof in.

Geen verrassing

Dat die fundamenten er waren, is geen verrassing. ,,We wisten ongeveer waar de Friese poort heeft gestaan’’, zegt historicus Ger Kleis. ,,Het is nu de vraag welke restanten er zijn aangetroffen. Die van de oude poort, die vanwege bouwvalligheid voortijdig werd afgebroken? Of toch de latere versie? Dat was een meer open poort, met daarin een hekwerk om de vesting af te sluiten.’’

Onderzoek moet daarop antwoord geven. Mogelijk zijn er nog andere belangrijke archeologische vondsten gedaan de afgelopen dagen, zoals resten van het wachthuisje bij de poort.

Ooit drie houten stadspoorten

In de middeleeuwen telde Coevorden drie houten stadspoorten, dichter naar de Markt toe. Coevorden was immers toen kleiner. Bij de opbouw van de vesting begin zeventiende eeuw werden de drie vervangen door twee stenen bouwwerken: de Bentheimer en de Friese poort. Beide winkelstraten zijn ernaar vernoemd.

Wat opvalt is de oude riolering, die blootgelegd is vanaf de restanten van de Friese poort richting het station. Het metselwerk mondt aan de bovenkant uit in een soort van punt. ,,We denken dat dit is gedaan om te voorkomen dat mensen op de riolering gingen lopen’’, zegt Hullegie.

Het riool mondde uit in de gracht, ter hoogte van een ravelijn. Dat is een puntvormig verdedigingsbouwwerk in de vestinggracht. ,,Wie vanaf de Friese poort Coevorden uit wilde, moest eerst drie bruggen over’’, weet Kleis.

Uitleg over de vondsten

Coevorden denkt erover na archeologen uitleg te laten geven over de vondsten, net als bij de Bentheimer poort is gedaan. De restanten van de Bentheimer doorgang komen wellicht achter glas, in het nieuwe complex dat aan het eind van de Bentheimerstraat wordt gebouwd. Dat gaat - heel toepasselijk - de Poort van Coevorden heten.

De afbraak van beide poorten is rond 1870 geweest. Toen werd de vesting ontmanteld.