De toekomst door de bril van Drentse kunstenaars in het CBK in Emmen

In het Centrum Beeldende Kunst Emmen laten Drentse kunstenaars zien hoe zij over de toekomst denken.

Er hangen drie mondkapjes in het Centrum Beeldende Kunst (CBK) in Emmen. Ze zijn vrolijk gekleurd, blauw, geel en rood. Als ze er een jaar eerder waren opgehangen, hadden ze misschien ook vrolijk gestemd. Maar nu, met de gedachten aan wat in Wuhan, China is begonnen en zich inmiddels over de hele wereld verspreid – straks wellicht ook bij ons in de buurt – kijk je anders naar een kunstwerk getiteld Corona.

Wat staat ons te wachten?

Maker van de mondkapjes, al is maker het juist woord niet, de kapjes komen vermoedelijk uit China, is Lyda Lichtenbeld. Ze is één van de 83 Drentse deelnemers aan een concours waarbij kunstenaars zijn uitgenodigd nieuw werk te maken en zich laten begeleiden. Nadat tijdens eerdere concoursen thema’s aan de orde werden gesteld als landschap en identiteit gaat het dit keer over toekomst. Hoe denken kunstenaars over wat ons te wachten staat?

 

Dat verschilt, uiteraard, per kunstenaar. En per kijker. Neem de linodrukwerken van Hans Eikelboom. Zijn Afbraakbuurt laat een afbraakbuurt zien met daarachter torenflats, wat volgens architecten en projectontwikkelaars vooruitgang kan betekenen. Het werk Op weg toont mensen met koffers en tassen op de rug gezien. Zijn ze op de vlucht, op weg naar iets beters of gaan ze gewoon naar het werk? Het is maar hoe je het bekijkt. En door welke bril.

Doemscenario

Neem de bewerkte foto’s van Jan Eric Krikke: een landschap opgebouwd uit vijf min of meer bekende delen, waaronder het Binnenhof, Kinderdijk, Rotterdam, Slot Haarzuilens en een Amsterdamse gracht. De bovenste helft van de foto’s zijn toeristisch aantrekkelijk, de onderste helft staat onder water. Titel: Nederland na de zeespiegelstijging. Dat moet natuurlijk Holland zijn, want in Drenthe zitten we goed. Aan de andere kant: het doemscenario raakt ons allemaal.

Toekomstdenker, Erna Savenije.

Of neem bijvoorbeeld de bewerkte foto die Sandra Kip heeft gemaakt. We zien een oudere man, of vrouw, in bed liggen. We zien aan de muur een fragment van de handreiking van God aan Adam zoals geschilderd door Michelangelo. We zien een nachtlampje. We zien de mens turen naar ‘iets’ wat er (nog) niet is. En we lezen de titel van het werk: Ouderenzorg 5 voor 12.

Vrije omgang met het thema

Niet al het werk in het CBK is technisch even goed gemaakt. En ook op artistiek niveau van sommige werken valt een en ander af te dingen. Sommige kunstenaars zijn zeer vrij omgesprongen met het thema. Met als gevolg dat er bijvoorbeeld een opvallende Bartje-figuur tussen hangt. We zien de jonge held ontspannen met zijn kont op een hekje leunen. Toekomstdenker heet het curieus groene schilderij van Erna Savenije.

Lonia Schölvinck leverde twee kleurige, impressionistische schilderijen, waaronder Moestuin. Als onderwerp is het een leuke vondst en variant op het thema. Helemaal vanuit het idee dat we er in de toekomst goed aan doen om lokaal te produceren, lokaal te oogsten en, helemaal mooi, zelfvoorzienend moeten proberen te zijn.

Vaak een waarschuwende boodschap

De tentoonstelling in het CBK omvat veel verschillende genres, van film en (wand)sculpturen tot en met installaties en tekeningen. De figuratieve schilderkunst is ruim vertegenwoordigd, wat geen verrassing mag heten, omdat het thema nu uitnodigt tot het vertellen van herkenbare verhalen. Innovatief werk met een mogelijke oplossing van een mogelijk probleem ontbreekt. Veel werken bevatten een waarschuwende boodschap. Er is ook een opgestoken vinger: een geschilderd portret van Greta Thunberg getiteld How dare you.

 

Over toekomst gesproken: voor een select aantal kunstenaars kan de tentoonstelling het begin zijn van iets moois. Vijf ‘boegbeelden’ - Joop Striker, Kitty Boon, Loes Heebink, Maria Berkhout en Peter Veen – is gevraagd exposanten te kiezen voor een masterclasstraject eindigend in een vervolgtentoonstelling. En ook het gewone publiek mag een voorkeur uitspreken. Bijvoorbeeld voor de Earthcakes van Hilja Staal, vier petitfours gemaakt van natuurlijke en kunstmatige materialen zoals mossen, takjes, textiel en schoonmaaksponsjes. Voedsel voor na de zondvloed? Het is niet te hopen.

 

<a href="https://www.cbkemmen.nl/tentoonstellingen/toekomstdenken" target="_blank" rel="nofollow">Toekomstdenken. Drentse kunstenaars over de toekomst, CBK Emmen.</a> Te zien tot en met 29 maart 2020. Open: donderdag tot en met zondag, van 13 tot 17 uur.