Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

Haven was economisch en strategisch zeer belangrijk voor Coevorden

Ooit was de haven economisch en strategisch belangrijk voor Coevorden. Tegenwoordig liggen er in de zomermaanden plezierjachtjes, Sinterklaas komt er met zijn zwarte pieten per stoomboot aan en eens in de twee jaar is de huidige haven het toneel van de Havendagen.

Plannen voor aanpak van het stadshart, in Coevorden wordt het dan al snel Kasteelpark genoemd, liggen klaar. Zo wordt de gedempte haven weer uitgegraven. Nou is uitgraven wel een heel groot woord voor de plannen zoals die er nu liggen.

Waar tot 1954 water stroomde en schepen lagen aangemeerd, zal gedeeltelijk weer uitgegraven worden tot een strook ondiep water waar kinderen kunnen spelen. Het zal alles met geld te maken hebben waarom de oorspronkelijke haven helaas niet weer in ere wordt hersteld. Je kunt het natuurlijk niet met 1861 vergelijken toen uitbreiding en vergroting van de haven werden aanbesteed. ‘Gisteren had alhier van wege de gemeente de aanbesteding plaats van het uitdiepen en gedeeltelijk vernieuwen en vergrooten der haven, in twee percelen en zijn daarvan aannemers geworden: van het uitdiepen, de laagste inschrijver G.J. Schutte en Comp. voor de som van 520 gulden, en van het vergrooten en vernieuwen der haven en beschoeijing H. van Roon en Comp. voor de som van 819 gulden. Met de werkzaamheden van een en ander zal onmiddellijk worden aangevangen’.

De haven hoorde bij de oude vestingwerken om onder andere het Garnizoen van wapentuig te voorzien en dat werd dan weer in het Arsenaal opgeslagen. Op 23 september 1848 kwamen vanuit Delft maar liefst tien vaartuigen in de haven voor het rijksarsenaal aan, beladen met geschut, projectielen en artilleriemateriaal. Ook viel er nog weleens iemand in het water van de haven, zoals op 24 april 1854: ‘Gistermiddag speelden eenige kinderen aan de zoogenaamde haven, toen zij op eens een knaapje van zes jaren uit hun midden misten. Op het zien van het in het water drijvende kind, hieven zij een angstgeschrei aan, waarop de fourier de la Reviére kwam aanloopen, over eene heining klom, zich te water begaf en den kleine van een gewissen dood redde’.

Volgens het Algemeen Handelsblad liep het vlak voor de kerst in datzelfde jaar niet goed af: ‘De schipper H.S. uit Gramsbergen lag met zijne schuit in de haven; heden avond omstreeks 6 ure verliet hij eene herberg en begaf zich naar zijne schuit, viel echter in de haven en verdronk’. In november 1868 was het weer raak: ‘Maandagavond is te Coevorden een meisje van zeven jaren, dat uitgezonden was om eene boodschap te doen, in de haven gevallen en verdronken’.

Om het 200-jarig ontzet van Coevorden in 1872 te vieren werd de volgende advertentie geplaatst: ‘In de eerste helft van augustus verlangt men voor drie dagen te huren, een goed ingerichte tent voor plusminus 800 personen. Liefst voorzien van gasornementen, draperieën, toneel, enz., franco te leveren in de haven te Coevorden’. Derk Westera uit de gemeente Den Ham kondigde in 1880 aan dat hij voornemens was een Jaagschuitdienst te beginnen met zijn overdekte en welingerichte Jaagschuit voor vervoer van reizigers en goederen. Vanuit Den Ham naar de haven in Coevorden rekende Westera voor een retourtje een vrachtprijs per persoon met 5 kilo bagage 50 cent.

In ‘Kiek Nou ‘s!’ duikt Herman Woltersom in het heden en verleden van gebouwen in de gemeente Coevorden. Reacties: hjwoltersom@hetnet.nl