Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

Wie was ook alweer de dader van de moord op Hankie Bos uit Coevorden?

Op de hoek van de Schoolstraat en Friesestraat - waar tegenwoordig de winkel van maaltijdspecialist Auke en Gerda Kiel is gevestigd - bevond zich jarenlang een hotel. Hotel Bos, waar Hankie Bos de scepter zwaaide, was ook een eierhandel.

In het boek ‘Stap voor stap door Coevorden’ omschrijft Huib Minderhout haar als een gewiekste zakenvrouw die, ondanks haar pantoffels en haar ‘eeuwige’ schort, niet op haar mondje gevallen was. Dat ondervond ook eens burgemeester Gautier, die gehoord had dat Hankie ondanks haar Verlof A toch sterke drank schonk. Gautier die, om haar in de val te lokken een borrel bestelde en die niet kreeg, merkte volgens Minderhout in zijn boek droogjes op: ‘Ze zeggen toch dat je er hier wel een kunt krijgen’. Hankie reageerde: ‘Zo is het nou altied. Ze zegt ook, da’j gien goeie burgemeester bent’.

Met Hankie Bos, of ‘Moeke Bos’ zoals ze ook wel werd genoemd, liep het niet zo goed af. Zij was namelijk in de oorlog een niet erg gunstig bekendstaande caféhoudster. Ze werd verdacht van samenwerking met de Duitsers en van het verraden van landgenoten.

Het Nieuwsblad van het Noorden kopte op 20 maart 1943: ‘Caféhoudster vermoord. Drama in Coevorden’. Rond half elf traden twee mannen, de een klein en de ander groot, het café Bos in de Stationsstraat te Coevorden binnen. Zij bestelden een glas bier, dronken dit uit, betaalden en verlieten na een kort praatje te hebben gemaakt de zaal. In het portiek bleven ze nog even staan fluisteren.

Het Nieuwsblad van het Noorden vervolgt: ‘Mej. de Wed. A. Bos-Berendsen, eigenaresse van dit café, werd nieuwsgierig en ging ook naar het portiek. Toen zij de deur opentrok en de mannen aansprak, trok een van hen een vuurwapen en loste twee schoten. De wed. Bos was kort daarna een lijk’. Het drama speelde zich af op het moment dat het publiek de schouwburg van Huizink verliet, zodat er veel mensen op straat waren. Daarvan hebben de twee mannen gebruik gemaakt om per fiets te ontkomen.

Namens de Officier van Justitie van de Arrondissementsrechtbank te Assen maakte de groepscommandant van de Marechaussee te Coevorden op 22 maart 1943 bekend dat voor de gouden tip voor de moord in Coevorden een beloning van 1000 gulden werd uitgeloofd. De schoten waren gelost uit een pistool, kaliber 7.65 mm. Een signalement van de twee was ook bekend, want er waren uiteraard meer gasten in het café toen de moord werd gepleegd. De eerste verdachte had een geschatte leeftijd van 24 á 25 jaar, had een mager gezicht met een kleine donkere snor. Hij droeg werkschoenen en een broek, die leek op een broek van een metselaar en op zijn linkerwang bevond een watje met pleister. De geschatte leeftijd van de andere verdachte was tussen de 15 en 20 jaar en hij had een tenger rond meisjesgezicht, droeg een donkerbruine leren jas en een manchesterbroek.

De moord uit 1943 kreeg in april 1947 nog een bijzondere wending, want toen stond de zoon van ‘Moeke Bos’ terecht voor het Bijzonder Gerechtshof. De zoon had in 1943 de heer Zilverberg - een Jood - als verdachte opgegeven. Het gevolg was dat Zilverberg met zijn zoontje in Almelo werd gearresteerd en naar Polen werd getransporteerd. Beiden keerden niet terug. Hiervoor werd tegen de zoon van Hankie Bos een gevangenisstraf van vier jaar met ontzetting uit de kiesrechten geëist.