Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

Het verhaal van 'De Vondel' aan De Bente

De prachtige villa in De Bente werd in de dertiger jaren in opdracht van W.S. de Muinck Keizer gebouwd. Op dezelfde plek stond al een groot huis maar deze werd door De Muinck Keizer afgebroken om plaats te maken voor de villa, die nog steeds in Dalen de aandacht trekt.

 De villa kreeg de naam De Vondel. Dat was geen eigen bedenksel want het vorige huis droeg dezelfde naam. De Muinck Keizer was directeur van de Kartonfabriek ‘Hollandia’ in Coevorden. Onder leiding van De Muinck Keizer steeg de productie eind dertiger jaren naar zo’n 10.000 ton per jaar, maar toen vielen de Duitsers binnen. Voor ‘Hollandia’ braken zware tijden aan. De export naar Engeland kwam stil te liggen wat toch al gauw tachtig procent van de productie was en ook stro was steeds moeilijker verkrijgbaar zodat de fabriek moest sluiten.

In 1943 werd de leegstaande fabriek gevorderd door de Duitsers. Tot 1943 ging het in Dalen ook goed met De Muinck Keizer. In 1942 werd Tiens Wiegers nog als tuinman/huisknecht aangesteld. Hij werd belast met het onderhoud van het terrein om de villa en andere voorkomende werkzaamheden. Tot 1942 was Tiens tuinman bij dokter Christiaanse geweest waar hij het goed naar zin heeft gehad, want ondanks zijn vertrek bleef de verstandhouding met de huisarts uitstekend. Ook de werkzaamheden in en rond De Vondel bevielen hem goed en hij voelde zich bij de familie betrokken. Maar dat veranderde ingrijpend want naast de fabriek in Coevorden werd ook de villa in Dalen in 1943 door de Duitser bezetter in beslaggenomen.

De familie De Muinck Keizer moest noodgedwongen verhuizen en vond onderdak in de helft van een grote woning tegenover De Vondel. Daar woonde J.C. Oldenbandringh, die zich als een goede en gastvrije buurman in moeilijke tijden ontpopte. Tiens wilde toen zijn betrekking opzeggen maar De Muinck Keizer vroeg hem om aan te blijven om zo een oogje in het zeil te kunnen houden. Na overleg met zijn vrouw besloot Tiens om op het verzoek van zijn baas in te gaan. De nieuwe bewoners van de villa waren zes leden van de ‘Grüne Polizei’ met twee herdershonden. Vanwege de kleur van hun uniformen werden ze door de bevolking ‘De Groenen’ genoemd. De honden waren zo afgericht dat ze reageerden op mensen die geen uniform droegen. Tiens werd al snel goede maatjes met de honden doordat hij ze vanaf het begin allerlei lekkere hapjes toestopte.

Tot ergernis van de Duitsers luisterden de honden van verloop van enig tijd net zo goed naar Tiens als naar hen. De Groenen waren gevreesd in Dalen. Vaak zochten ze naar wapens of onderduikers. Als er iemand werd gearresteerd werden die overgebracht naar De Vonder, daar werden ze opgesloten in een kast in de hal. Ook De Muinck Keizer werd een keer gearresteerd op verdenking van illegale activiteiten, dankzij een afkoopsom kwam hij weer vrij. Toen de Duitsers vlak voor de bevrijding vertrokken kon de De Muinck Keizer weer terug naar De Vonder. Hij kwam toen tot de ontdekking dat de vloerkleden en het beddengoed afkomstig waren van het Joodse echtpaar Bierman. Omdat het echtpaar ongedeerd terugkwam, kon De Muinck Keizer hun bezittingen weer teruggeven.

Met dank aan Stichting Aold Daol'n.

In ‘Kiek Nou ‘s!’ duikt Herman Woltersom in het heden en verleden van markante gebouwen in de gemeente Coevorden. Reacties: hwoltersom@hetnet.nl.