Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

Historische Vereniging presenteert laatste boek in reeks van drie

Coevorden - Deze keer geen beschrijving van een monumentaal pand, maar de presentatie van het laatste deel uit een reeks van drie boeken van de Historische Vereniging Stadt en Heerlickheydt Covorden.

Jarenlang hebben Alie Wildeboer en Annelies Neep gegevens verzameld voor de boekenreeks ‘Register van correspondentie wegens de Justitie’. Onlangs kon het derde deel aan burgemeester Bert Bouwmeester worden overhandigd. Het bestuur toog in historische kledij naar het gemeentehuis om het boek aan te bieden. De kleding kon worden aangeschaft dankzij een gift van de Rabo Clubkas. Het eerste deel werd in 2010 gepresenteerd, gevolgd door deel twee in 2014 en nu rondden de dames deel drie af. Deel 1 behandelde brieven uit de periode 1830 tot 1846, deel 2 ging verder met 1847 tot 1876 en deel 3 omvat bevat het tijdvak 1860 tot 1876.

Samenvattingen

Beide dames van de werkgroep Genealogie hebben, om meer te weten te komen van oude Coevorder families, oude stukken uit het gemeentearchief geraadpleegd en dan met name ‘Register van correspondentie wegens de Justitie’ Deze brievenboeken zijn samenvattingen van uitgaande brieven van de burgemeester van Coevorden aan de officier van justitie in Assen. Ook waren er stukken gericht aan de commissaris des Konings en officieren van justitie in andere plaatsen. De meldingen gingen meestal over wetsovertredingen, zoals diefstal, belediging en mishandeling en ook over brand en verongelukte personen.

Het volgende stuk van 21 mei 1860, getekend door burgemeester G.H. Woltersom en gericht aan de officier van justitie in Assen: „Een proces-verbaal van de rijksveldwachter van Klingeren alhier tegen Dina Lubberink, vrouw van Willem Scheerhoorn alhier, wegens diefstal van een witte katoenen zakdoek, gewaardeerd op 25 cents, toebehorende aan Johanna Schulenberg, terwijl het overtuigensstuk hier nevensgaat”. Dat een bewijsstuk niet altijd meegestuurd kon worden, blijkt hieruit: „De rijksveldwachters Moes en van Leeuwen hebben in beslag genomen eenige visch en gereedschappen van bekende personen, waarvan ik hunne relazen van de heer Officier van Justitie te Assen heb ingezonden. Ik verzoek UEdA. Mij te willen melden, hoe te moeten handelen met deze visch daar deze tot bederf overgaat, en alzoo niet kan worden gezonden ter Griffie van het Kantongersecht”.

Brieven

Maar ook brieven aan burgemeesters van buurgemeenten staan in het boek, zoals aan de burgemeesters van Dalen en Gramsbergen van 2 juli 1867: “Ik heb de eer UEdGA te berigten, dat gisteren zich te Klooster en Steenwijksmoer een dolle hond heeft vertoond, komende van en terugkerende naar Holthone, dat hij vijf honden heeft gebeten, die allen zijn afgemaakt, waarop door Burg. en Wet. bevolen is de honden binnen deze gemeente van heden af tot de 1e augustus e.k. te doen vastleggen, met verzoek, om de noodige voorzorgsmaatregelen ook binnen uwe gemeente te doen nemen”.

In 1870 had Coevorden een huis van bewaring. De gemeenten, waarin gevangenen woonden, moesten voor hun verblijf betalen. Zo kregen de burgemeesters van Dalen, Beilen en Borger in 1871 een nota waarin ze werden verzocht om wegens geleverde voeding aan gevangenen aan de cipier van het huis van bewaring ten spoedigste het bedrag over te maken.

Deze en meer verhalen staan in ‘Register van correspondentie wegens de Justitie’, dat te koop is in Het Arsenaal.

 In ‘Kiek Nou ‘s!’ duikt Herman Woltersom in het heden en verleden van markante gebouwen in de gemeente Coevorden. Reacties: hwotersom@hetnet.nl