Kiek nou 's!
Door Herman Woltersom

De geschiedenis van De Eendracht (1)

Na het vertrek van de laatste garnizoen soldaten en het slechten van de wallen kon Coevorden gaan denken aan uitbreiding buiten de stadswallen. In 1854 ging de laatste arts van het hospitaal met pensioen en daarmee kwam een eind aan het garnizoen en aan de eens vermaarde modelvesting in Nederland.

Het duurde echter nog ruim vijftig jaar voordat over de Bentheimerbrug door De Eendracht de eerste woningen werden gebouwd. De Eendracht kwam voort uit de Werkliedenvereniging Door Eendracht Sterk. Met het in het leven roepen van de Stichting De Eendracht wilde het onder andere ‘door huursgewijze afbetaling den leden het genot eener eigene woning verschaffen’.

De oprichting van de nieuwe Stichting was in oktober 1907 en de eerste woningen zouden ‘over de brug’ gebouwd worden gebouwd. Tijdens de raadsvergadering van 17 november 1908 werd besloten dat aan het nieuw gebouwde gedeelte van de stad, buiten de Bentheimerstraat de naam Eendrachtstraat zou worden gegeven. ‘Voorts werd besloten in die straat 3 gaslantaarns te doen plaatsen en het terrein voor de nieuwe woningen met teelaarde op te hoogen, opdat aldaar bloemperkjes kunnen worden aangelegd’.

Op dinsdag 17 mei 1910 was ’s middags om vijf uur in Café Centraal de aanbesteding uitgeschreven door het bestuur van Stichting De Eendracht voor het bouwen van 12 arbeiderswoningen aan de Eendrachtstraat en voor het bouwen van 36 arbeiderswoningen aan de nieuw aan te leggen straten. De woningen werden gebouwd in de Eendrachtstraat, de Goeman Borgesiusstraat en de Batvierstraat. Vlak na de eerste wereldoorlog kwamen in de Grambergerstraat nog eens 30 woningen en twee winkelpanden.

Tijdens het Koninklijk bezoek aan de Strokartonfabriek in augustus 1928 werd een korte autotocht door Coevorden gemaakt. Gereden werd ook langs de Goeman Borgesiusstraat, de Grensstraat en de Eendrachtstraat, waar de hoge bezoekers een indruk konden krijgen van de arbeiderswoningen die daar in ‘gesloten bebouwing zijn gesticht’.

In 1932 boog de raad zich over het verzoek van de afdeling Coevorden van de Nederlandse Bond van Huurders van met overheidssteun gebouwde woningen om verharding, riolering en verlichting van de voetpaden aan de achterzijde van de woningen in de Eendrachtstraat, Goeman Borgesiusstraat, Batavierstraat en de Gramsbergerstraat en verbetering van de riolering in de Eendrachtstraat. De heren Donker en Seunninga drongen aan op spoedige, zij het dan ook eerst slechts gedeeltelijke inwilliging van dit verzoek. Seunninga merkte twee jaar later tijdens de raadsvergadering van september 1934 op dat er nog geen enkele voortgang te bespeuren was.

Als de verbetering van de voetpaden niet spoedig ter hand zouden worden genomen stelde hij voor om in ieder geval enkele lantaarns te plaatsen. ‘We gaan weer de winter tegemoet en de arbeiders die werken aan de aardappelmeelfabriek en de strookartonfabriek, moeten daar bij nacht en ontij passeeren’. De voorzitter moest de raad zeer tot zijn spijt ontraden om aan het verlangen van de Seunninga te voldoen. ‘Wordt eenmaal begonnen met het plaatsen van lantaarns aan de achterzijde van woningen, dan wordt een precedent geschapen, waarvan de Raad in lengte van dagen verdriet zal hebben’.

Over twee weken meer verhalen over de oudste wijk van Coevorden.

In ‘Kiek Nou ‘s’ duikt Herman Woltersom in het heden én verleden van markante gebouwen in de gemeente Coevorden. Reacties: hwoltersom@hetnet.nl